Op dinsdag 14 april 2026 vanaf 13.00 uur organiseren Extinction Rebellion, Here to Support en De Straat Op een solidariteitsprotest voor het gebouw van de Eerste Kamer. Geschokte demonstranten spreken die dag hun afschuw uit in solidariteit met iedereen die in Nederland is omdat die heeft moeten vluchten. De demonstranten hebben protestborden bij zich met teksten als ‘Dit beleid is onmenselijk: Geen mens is illegaal’.

Woordvoerder Juno Blaauw: “Het vorige kabinet beweerde met het Tweestatusstelsel en de Asielnoodmaatregelenwet de druk op de Nederlandse voorzieningen te verminderen, maar in plaats daarvan gaat het om wetsvoorstellen waarmee de problemen niet aangepakt worden: het gebrek aan betaalbare woningen en de druk op het onderwijs en de zorg zijn niet het gevolg van de komst van vluchtelingen naar Nederland, maar van jarenlang afbraakbeleid door (extreem)rechtse kabinetten. Door problemen te proberen ‘op te lossen’ met strenger asielbeleid wordt de schuld ervoor in de schoenen geschoven van mensen die, om hun leven te redden, alles hebben moeten achterlaten. Dit is zondebokpolitiek.”

Tweestatusstelsel en Asielnoodmaatregelenwet
Het Tweestatusstelsel waar de Eerste Kamer morgen over debatteert zou bedoeld zijn om ‘de druk op Nederlandse voorzieningen’ te verminderen.[1] In dit stelsel worden mensen die asiel aanvragen in Nederland ingedeeld in groepen. Eén groep krijgt de status van vluchteling en de andere groep de status van subsidiair beschermd. Hierdoor kunnen er strengere nareisvoorwaarden gesteld worden aan de laatste groep. Dit is een vorm van zondebokpolitiek die geformaliseerd wordt tot beleid.

De Asielnoodmaatregelenwet[2] met de Novelle ‘Aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf'[3], die ook voorliggen, zouden bedoeld zijn om ‘de asielketen te ontlasten en de instroom van asielzoekers te verminderen’. Ze zijn een aanvulling op het Tweestatusstelsel en bepalen onder andere dat de geldigheidsduur van de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd wordt beperkt tot drie jaar, dat verblijfsvergunningen asiel voor onbepaalde tijd worden niet langer verleend en, het meest schokkend, dat ongedocumenteerd verblijf in Nederland (in het wetsvoorstel wordt gesproken van ‘illegaal verblijf’) strafbaar gesteld wordt als een misdrijf. Dit betekent dat mensen die hun land hebben moeten ontvluchten om hun leven te redden gecriminaliseerd worden in plaats van liefdevol ontvangen.

Grote zorgen en negatieve adviezen

Terugkijkend op het maatschappelijk debat over het Tweestatusstelsel en de Asielnoodmaatregelenwet is niet te begrijpen dat beide voorliggen in de Eerste Kamer. De Raad van State uitte grote zorgen over beide wetsvoorstellen[4] omdat deze de werkdruk op de IND en de rechtsstaat enorm zullen vergroten en grote kosten met zich meebregen en de Vereniging Nederlandse Gemeentes sluit zich hierbij aan.[5]

Ook de Nederlandse Orde van Advocaten is negatief over de voorstellen en raadt invoering ervan met klem af. De wetsvoorstellen staan ‘op gespannen voet staan met de uitgangspunten van de rechtsstaat’.[6] Volgens de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen en de Kinderombudsman Margrite Kalverboer schenden de wetten kinderrechten en brengen ze tienduizenden asielzoekers en statushouders opzettelijk in jarenlange onzekerheid. Zij spreken van ‘onzorgvuldigheid en onbehoorlijk bestuur’.[7] Veel mensen die in Nederland wonen vinden de wetsvoorstellen onacceptabel. Meer dan 117 duizend mensen ondertekenden een petitie tegen de asielwetvoorstellen die door Vluchtelingenwerk is aangeboden aan de Eerste Kamer.[8]

Bronnen
[1]​​​​​​​ https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36703_wet_invoering
[2] https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36704_asielnoodmaatregelenwet
[3] https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36855_novelle_aanpassing
[4] https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/december/reactie-concept-asielnoodmaatregelenwet/
[5] https://vng.nl/sites/default/files/2025-06/20250213-vng-reactie-asielnoodmaatregelenwet-en-tweestatusstelsel.pdf
[6] https://www.advocatenorde.nl/nieuws/asielnoodmaatregelenwet-op-gespannen-voet-met-uitgangspunten-rechtsstaat
[7] https://www.nationaleombudsman.nl/nieuws/nieuwsbericht/2026/ombudsmannen-waarschuwen-eerste-kamer-asielwetten-getuigen-van
[8] https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20260120/petitie_tegen_asielwetsvoorstellen