Escalatie A12-blokkade op ring Utrecht, regering moet in actie komen: “Stop fossiele subsidies”

Jaarlijks 39,7 – 46,4 miljard euro fossiele subsidies terwijl mensen moeilijk rondkomen en Mondiale Zuiden strijdt voor schuldkwijtschelding  ​​​​​​

Op zaterdag 25 april om 12.00 uur leggen Extinction Rebellion (XR) en Debt for Climate (D4C), na meer dan 45 blokkades van de A12 in Den Haag, waarbij meer dan 16.000 mensen zijn gearresteerd, de ring rond Utrecht plat. XR en D4C eisen een direct einde aan de jaarlijkse 39,7 tot 46,4 miljard euro fossiele subsidies. Dit geld moet gebruikt worden voor huisvesting, gezondheidszorg, dekoloniaal herstel en schuldkwijtschelding. Gebeurt dit niet, dan moet de regering aftreden: “Kabinet Jetten? Nu afzetten!”

Woordvoerder Rozemarijn van ‘t Einde van XR: “Nog altijd gaat er per jaar tussen de 39,7 en 46,4 miljard euro naar fossiele subsidies in plaats van naar het oplossen van echte problemen. Mensen in Nederland wonen in slecht geïsoleerde huizen en liggen krom voor medische zorg. Mensen in het Mondiale Zuiden kampen met dezelfde problemen en worden geraakt door extreem weer, honger en oorlog. Allemaal gevolgen van de klimaat- en ecologische crisis die het Westen veroorzaakt. Stop fossiele subsidies en besteed die miljarden aan het bouwen van een rechtvaardige samenleving wereldwijd.”

Woordvoerder Koen Vos van D4C: “Fossiele subsidies gaan naar bedrijven waarvan de winst in de zakken van de aandeelhouders verdwijnt. Nederland moet deze subsidies per direct afschaffen en het geld besteden aan klimaatfinanciering voor het Mondiale Zuiden. Mensen in Nederland en het Mondiale Zuiden betalen belasting voor beleid dat een leefbare planeet vernietigt. Ook zitten landen in het Mondiale Zuiden in armoede gevangen door een onrechtmatige schuldenlast. Het is tijd voor schuldkwijtschelding en een economisch systeem waarin iedereen een waardig bestaan kan hebben, hier en in het Mondiale Zuiden, in plaats van een systeem dat draait om winst voor een kleine groep rijken en grote bedrijven die het leven op aarde vernietigen.”

Politiek als altijd: verbroken beloftes stapelen zich op
Het kabinet Jetten is een aaneenschakeling van verbroken beloftes en een teken van het failliet van de politiek. Met een stem voor D66 koos Nederland voor ander beleid, maar kreeg opnieuw een kabinet dat inzet op afbraak en de fossiele economie in bescherming neemt.

D66 heeft niets waargemaakt van haar mooie beloften. In september 2023, bijvoorbeeld, zei Jetten dat fossiele subsidies niet passen in een schoon Nederland, “dat moet gewoon stoppen”.[1] Ook stond het afschaffen van fossiele subsidies in het D66 verkiezingsprogramma. Nu blijkt dat hij zich hiermee in een lange lijn van politici heeft geschaard die niets anders bieden dan mooie praatjes. Al in 2009 beloofde het toenmalige kabinet de fossiele subsidies af te schaffen.[2] Sindsdien zijn er alleen subsidies bijgekomen. Het huidige kabinet verschuilt zich achter “afschaffing in Europees verband”, zonder concrete stappen te zetten om dit voor elkaar te krijgen. Dit moet stoppen.

Schuldkwijtschelding: noodzakelijk en rechtvaardig
Landen in het Mondiale Zuiden gaan gebukt onder een onrechtmatige schuldenlast door Westers kolonialisme en extractivisme, waarbij grondstoffen massaal gewonnen worden terwijl de omwonenden er geen cent rijker van worden en hun land wordt vervuild of zelfs verwoest. Nederland draagt een grote verantwoordelijkheid voor het herstellen van de schade die het heeft aangericht. Nederlandse welvaart is gebouwd op eeuwen van koloniale uitbuiting, slavernij en geweld en door subsidies te verstrekken aan de fossiele industrie gaat de plundering van landen in het Mondiale Zuiden door.

De fossiele industrie gedraagt zich koloniaal, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de bouw van de EACOP-pijplijn, die door Oeganda en Tanzania gaat lopen en de langste verwarmde oliepijplijn ter wereld wordt. Mensen worden van hun land verdreven en raken alles kwijt. Fossiele subsidies versterken een systeem dat winst naar grote bedrijven sluist, terwijl gemeenschappen in het Mondiale Zuiden worden beroofd van hun huizen, schoon water en voedsel.

Ook is Nederland één van de grote verantwoordelijken voor de klimaat- en ecologische crisis. Volgens de cijfers van Our World in Data staat Nederland op de 26e plek als het gaat om totale historische uitstoot.[3] Dit is misleidend omdat de uitstoot die Nederland heeft veroorzaakt in landen die het gekoloniseerd had niet is meegerekend. Als je de uitstoot die plaatsvond onder Nederlandse kolonisatie wel meeneemt, heeft Nederland per inwoner de grootste historische verantwoordelijkheid ter wereld.[4] Daarmee heeft Nederland een grote klimaatschuld te vereffenen.

Wat is Debt for Climate?
D4C is een beweging die is geïnitieerd door het Mondiale Zuiden en bestaat uit tientallen afdelingen wereldwijd, waaronder Nederland. De beweging pleit voor kwijtschelding van de schulden van landen in het Mondiale Zuiden, zodat deze landen zich kunnen aanpassen aan de klimaatcrisis en kunnen voorzien in de behoeften van hun bevolking. Landen in het Mondiale Zuiden worden onder druk gezet, door het IMF en de Wereldbank, om de winning van fossiele brandstoffen uit te breiden om hun schulden af te lossen. Zo vormen deze schulden een hoeksteen van het neokoloniale systeem die de fossiele industrie gebruikt om winst te maken. Kwijtschelding van deze schulden is een cruciale eerste stap om landen in het Mondiale Zuiden in staat te stellen echte soevereiniteit te bereiken en te werken aan klimaatrechtvaardigheid. 

D4C bouwt aan macht van onderaf door werkers, Inheemse en lokale gemeenschappen, feministen en op geloof, milieu, sociale en klimaatrechtvaardigheid gebaseerde bewegingen in zowel het Mondiale Noorden als Zuiden te verenigen. Ons doel is om de onrechtmatige financiële schuld van het Mondiale Zuiden kwijt te schelden om uitbuiting en extractivisme te stoppen en zelfbepaalde, rechtvaardige transities mogelijk te maken.

Bronnen
[1] https://nieuws.nl/algemeen/minister-jetten-bij-demo-we-moeten-fossiele-subsidies-afbouwen
[2] https://www.cpb.nl/system/files/cpbmedia/omnidownload/CPB-PBL-Publicatie-Afschaffing-fossiele-energiesubsidies-eerder-een-hersenkraker-dan-een-no-brainer.pdf
[3] https://ourworldindata.org/contributed-most-global-co2
[4] https://www.carbonbrief.org/revealed-how-colonial-rule-radically-shifts-historical-responsibility-for-climate-change/